Thứ Năm, 16 tháng 5, 2013

Những tên gián điệp bay… của ngày mai!

Phỏng dịch từ: Les espions volants de demain - bài viết của Catherine Vincent

Nhật báo LE MONDE | 24.05.08

Hãy hình dung ra cảnh tượng. Nằm xoài ra trên thảm cỏ vào một buổi trưa hè nắng đẹp, bạn đang chiêm ngưỡng quang cảnh một con bọ bay vòng vo trong tầm tay. Trừ khi bạn ghé mắt nhìn kỷ hơn, hình dạng con vật ở đồng quê nầy có vẻ lạ kỳ. Phần cánh, phần lưng, phần đầu có những dây điện nhỏ luồn lỏi qua bộ vỏ. Một vật bằng kim loại lớn gấp đôi cái đầu của nó hình như được dán lên đằng sau. Con bọ mà bạn bổng tự nhận ra là một «cyborg» (chử viết tắt từ cyber organisme, cơ thể nửa vật nửa máy), kết hợp giửa một sinh vật và một thiết bị kỷ thuật. Một tên gián điệp sống và được điều khiển bởi những mô cấy vào hệ thần kinh của nó.


Một cơn ác mộng? Không phải thế đâu! Con bọ cyborg hiện hửu thật sự. Những nghiên cứu gia tại Đại Học Michigan đã chính thức trình bày con bọ trong buổi hội thảo MEMS vừa qua (Micro Electro Mechanical Systems), được tổ chức tại Tucson (Arizona) vào tháng giêng. Con bọ cánh cứng Dynastes tityus được trang bị : 3 mạch điện, 2 mạch được luồn vào những bắp thịt cánh bay, mạch thứ ba được luồn vào hạch thần kinh, bên cạnh những tế bào óc kiểm soát sự bay ; một bộ phận kiểm soát điện tử dùng một cục pin lithium-ion ; một máy kích thích quang học bao gồm những đèn diode phát sáng mang trên một cần tay khỉu đặt trước mắt con bọ để giục con vật rẽ hướng qua phía trái hoặc phía phải.

Photobucket


Toàn bộ có thể điều khiển từ xa giống như một mô hình máy bay vô tuyến (không người lái), cho đến bây giờ vẫn không có khuyết điểm ngoại trừ kích thước hay đúng hơn là bộ phận kỹ thuật ghép lên con bọ. Vì nếu như là một tên gián-điệp cyborg, theo đúng nghiã thì sẽ chẳng phân biệt được giửa nó và một sinh vật bình thường. Và là sinh vật bay cao khoảng một trăm mét trên đầu người điều khiển và đáp xuống khoảng dưới 5 mét gần mục tiêu…

Chủ đích vẫn còn xa để có thể đạt được: con bọ cánh cứng bất hạnh, mãi cho đến nay vẫn chỉ biết bay đường vòng và chử chi.

Nhưng vẫn phải cần nhìn nhận: Con bọ cyborg có tầm quan trọng. Và với nó là một trong đám bọ được cơ khí hoá, biểu hiện trước tiên là những tên gián điệp mới mà những phòng thí nghiệm kỷ thuật quân sự đang nghiên cứu. Bởi vì con bọ hung chỉ là một trong những kế hoạch hiện tại được phát triển bởi DARPA, Cơ quan điều nghiên kế hoạch tân tiến hoá về quốc phòng Hoa Kỳ trong phạm vi thuộc chương trình HI-MEMS (chử HI ở đây có nghỉa là «Hybrid Insect»).

Mục đích tối hậu : tiểu hình hoá và nhập hoá trong con bọ một bộ phận kỹ thuật cần thiết để trở thành tên gián điệp hoàn hảo. Và phối hợp những «cơ phận» điện tử vào trong con vật bằng cách «trồng» vào con bọ khi còn ở dạng kén theo phương cách những mô sinh vật và nhân tạo mà giửa chúng được cấu kết thành những kết mạch chắc chắn và bền. Một sự kết hợp lai tạo mà người ta đã bắt đầu chủ động được : tại Viện Boyce Thompson ở Ithaca (Tiểu bang New York), những máy dò bằng nhựa mềm dùng để hướng dẩn đường bay đã được cấy vào những kén của loài bướm sphinx du tabac, một tuần lể trước khi lột xác thành bướm. Những con bướm được sinh ra với những mạch điện cực trên lưng và trên những cơ bắp cánh bay đều ở tình trạng hoạt động hoàn hảo.

Gián điệp bay
cyborg
(Bấm vào xem hình lớn hơn)

Cả đoàn quân bọ trong một ngày không xa bay trên đầu chúng ta mang đầy máy thu hình, thuốc độc và ngay cả thuốc nổ ? Trên khung cảnh không lấy gì làm vui cho lắm, sự lai tạo giửa các vật sống và kỹ thuật sẽ tiến hành trong nay mai, liên quan đến cả loài người chúng ta.

Thật sự mà nói, sự biến đổi đã bắt đầu. Chỉ cần lấy một thí dụ sau đây : 2 người mỹ bị tai nạn trầm trọng, Jesse Sullivan và Claudia Mitchell, đã được trang bị (từ năm 2005 cho Jesse và năm 2006 cho Claudia) những cánh tay sinh điện tử (bioniques). Phát minh bởi Viện Phục Hồi ở Chicago (RIC - Rehabilitation Institute of Chicago), những cánh tay «máy» của họ có thể thu bắt được những xung lượng điện cơ, thể hiện những động tác theo ý muốn của họ, tiếp đến chuyển biên những sự co cơ bắp qua những bộ điều khiển cơ khí. Nghiả là sự biến chuyển từ trong ý nghỉ thành động tác. Đó là một hình mẩu tốt đẹp mà mặt phân giới giửa «óc - máy» sẽ có khả năng thực hiện trong nay mai.

Dùng để làm gì? Theo ý tưởng «cơ động hoá con người» - (transhumaniste), rất được phổ biến trong thế giới người anglo-saxon, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật phải cho phép hoàn thiện loài người chúng ta. Lắp đầy những bộ phận điện tử hoặc hoá chất, liên lạc thường trực trên những mạng an sinh và sức khoẻ, con người trong tương lai mà những phần tử nhạy cảm thay thế cho những cảm tính và máy vi tính thay cho ý nghỉ của chúng ta, sẽ đánh dấu một chặng đường mới trong quá trình tiến bộ : Sự tiến đạt của loài người «Techno sapiens».

Photobucket


Một tiến bộ đối với loài Homo sapiens? Có lẽ thế. Nhưng làm thế nào bảo đảm con người cyborg mà chúng ta sẽ trở thành vẫn hoàn toàn là chủ nhân ông của những bộ phận kết hợp nên cơ thể chúng ta «tăng trưởng thêm»? Ai là người quyết định nâng cấp «hoàn hảo hoá» cho mổi người? Việc nầy sẽ buộc áp dụng vào lúc tuổi thơ hoặc ngay khi lọt lòng mẹ? Có lẽ người ta sẽ thấy một xã hội tiến lên bằng 2 tốc độ, những kẻ có phương tiện sẽ trở thành cyborg còn những người khác thì không thể?

«Ngoài những tranh luận về đạo đức gây ra phối cảnh nầy, một câu hỏi không thể giải quyết được liên quan đến sự mềm mại của cơ thể con người, Bernard Andrieu nhấn mạnh, vị giáo sư khoa học luận về cơ thể và ứng dụng tại Đại Học Henri-Poincaré ở Nancy. Đến giai đoạn nào những bộ phận từ bên ngoài cấy vào người thể hiện nên sự lai tạo, bắt đầu từ giai đoạn nào người ta trở thành tha hoá? Nói một cách khác: Sự thích ứng của chương trình sinh học đến chương trình kỹ thuật ở mức độ nào?» Việc cải thiện khả năng trí tuệ hoàn hảo nhất (về tính toán, về ý nghỉ) hảy còn trong tương lai xa vời, người giám định nầy xem việc cải thiện về khả năng cảm tính của chúng ta đã đạt được trong kỳ hạn ngắn.

«Năm 2020, có một máy thu hình cực mạnh thay cho con mắt có thể hình tượng ra được. Có lẽ như thính giác và cũng có lẽ với hương vị», ộng ta đánh giá như thế. Trước tiên việc hoàn thiện cho những người khuyết tật giác quan, những bộ phận thay thế trong con người sẽ vượt qua khả năng tự nhiên và sau đó thì mọi người thèm muốn có cho được. Sự bình thường của hôm nay sẽ trở thành khuyết tật ngày mai, và mắt trần của con người tinh tốt nhất trở thành bộ máy lổi thời… Nhưng với cơ thể được trang bị đầy những kỹ thuật tân tiến nầy, ai sẽ phụ trách dịch vụ sửa chửa và bảo trì?

Nguồn hình: Gadget Lab - Insect lab - New Scientist Edition - Dave Shetlar