Thứ Năm, 27 tháng 6, 2013

Bia tại nước Ý

Hội chợ triển lãm bia thủ công của Ý hàng năm

Để thư giãn đôi chút, mời các anh chị em lên xe - làm một vòng qua nước Ý với ký sự về rượu bia của xứ mì ống và pizza.

Thưởng thức món ý, mỗi lần một ly bia

Ngay giửa bửa ăn gồm 6 món trong thực đơn của vùng Piedmont, người hầu rượu dọn ra một thức uống kèm theo món Raviolini nấu với bí đỏ và măng tây.

Anh ta nói “Tôi nghĩ rằng thức uống đi kèm thật tuyệt vời với vị ngọt của bí đỏ,” đặt một ly xuống bàn, không phải là ly rượu nho mà là một ly bia vàng óng sủi bọt, theo anh ta cho biết được ủ với men nho và qua 4 năm tuổi trong chai.

Một ly bia mát lạnh là điều kỳ lạ trong nghệ thuật ẩm thực cổ truyền của Ý Đại Lợi, ngay trong vùng rượu nho nổi tiếng Piedmont, nhưng bửa ăn tối hôm đó kèm theo rượu bia làm tại nhà và người hầu rượu là Teo Musso, một thầy rượu bia nổi danh gần như những ca sĩ nổi tiếng chuyên về nghệ thuật ẩm thực ý. Qua xưởng sản xuất rượu bia nhỏ đầy nghệ thuật, Le Baladin, anh Musso đã nối liền giửa nghệ thuật ẩm thực ý và món rượu bia, là một trong những thương hiệu bia nổi tiếng của Ý được bán ở Eataly, một siêu thị hiện đại ở Turin (Torino). Anh ta đã thiết lập một quán ăn bán kèm với loại rượu bia do anh làm, quán Casa Baladin tại thị trấn Piozzo.

“Tôi muốn mọi người nhớ đến loại bia của tôi khi họ đặt chân vào nhà hàng ăn,” anh Musso nói tiếp “Tôi không muốn họ nghĩ đến rượu bia của tôi tầm thường như các loại bia ở quán rượu.”

Photobucket
Một điã mì Tortelloni với cà đỏ kèm chung với ly bia trong quán Casa Baladin.

Thật vậy, rất khó mà không thể nhận ra được cung cách sáng tạo của anh Musso qua cách trình bầy: ngoài hương vị hoang dã của bia, hầu hết các loại bia của anh ta đều được đóng chai theo kiểu hình dạng chai rượu nho, nhiều chai được bầy bán trong siêu thị hoặc cửa tiệm với giá khoảng 30 euros một chai.

Nhưng thương hiệu Baladin không chỉ là thương hiệu duy nhất: Vòng quanh nước Ý, hình ảnh bia hơi sản xuất kiểu thủ công đang nở rộ, mang đến cho mọi người loại thức uống đặc biệt vào trong phòng ăn, làm thêm ngon miệng trong những quán bia hơi. Tạo ra nơi chốn hấp dẫn cho những người yêu chuộng bia và cũng yêu chuộng các món ăn ngon.

Stan Hieronymus, tác giả cuốn sách “Brew Like a Monk”*, người đã làm một vòng tham quan các quán bia trong mùa thu nầy đã phát biểu: “Thợ nấu rượu bia thủ công của Ý đã làm việc thật tuyệt diệu không khác gì các nghệ nhân trong nghệ thuật ẩm thực. Hãy làm một chuyến tham quan quanh nước Ý để khám phá ra những loại bia thủ công và hãy thưởng thức cùng với thức ăn địa phương đặc biệt rất hấp dẫn.”

*Brew Like a Monk - Nấu rượu như thầy tu, câu nói thông dụng ở tây Âu, ám chỉ những thầy tu chuyên nấu rượu - mà đa số rất nổi tiếng với những thương hiệu bia mang nhãn hiệu các tu viện ở Châu Âu - ở đây có thể hiểu ngầm một cách trào phúng, "uống như hủ chìm".

Sau khi nghe chuyện hấp dẫn nầy, chúng tôi quyết định dùng xe đi khám phá trong 5 ngày để xem ra cho biết sự quan trọng hoá về bia Ý, đặc biệt trong 2 vùng nổi tiếng về thế giới bia Ý: Piedmont nằm dọc theo biên giới Pháp-Ý và bên cạnh đó, Lombardy mà biên giới cận kề Thụy Sĩ. hầu hết du khách thường lấy thành phố Milan (Milano) là điểm khởi hành, thành phố chính của Lombardy với các loại bia danh tiếng trong vùng. Chúng tôi thuê một chiếc xe từ Munich (München), Đức Quốc lái xuyên qua Thụy Sĩ và Liechtenstein.

Photobucket
Agostino Arioli đang làm việc tại nhà sản xuất bia hơi Birrificio Italiano gần Hồ Como. Những loại bia hơi nổi tiếng của Birrificio Italiano đã thu hút rất nhiều khách thập phương.

Sau khoảng 5 giờ trên xe chạy xuyên suốt qua những vùng che khuất bóng mặt trời của những đỉnh núi cao rặng Alps, những dòng suối óng ánh cùng những tia nắng sáng hắt lên qua những tinh thể của tuyết phủ, chúng tôi đến biên giới nước Ý, nơi chúng tôi phải xuất trình sổ thông hành và chỉnh lại cho hợp với quang cảnh mới ở đây - đường gồ ghề, khoảng đường hẹp và khắc khỉu với những đoạn rẻ cong ngoằn mà xe phải gài số thấp để chạy. Sự lạnh lẽo của rặng núi Alps mau chóng quên đi khi không khí ấm áp lan toả trước mặt chúng tôi đi đến những làng mạc hoành tráng, vươn lên trên vách những dây leo trường xuân cùng những cây trúc đào, hướng về hồ và thung lũng. Dọc bên đường chúng tôi dừng lại chụp hình những ngôi làng ẩn hiện, những nghĩa trang dựng lên tường (nghiã trang vùng núi ở Ý, vì thiếu đất rộng, người ta xây những bức tường với những ngăn hộc để an táng người đã khuất) và những nhà máy bỏ hoang trước khi đến thăm quán rượu bia đầu tiên, Birrificio Italiano trong một làng nhỏ Lugaro Marinone. Quán rượu bia nổi tiếng với những loại bia thu hút khách du lịch trên thế giới tụ lại đây dưới chân núi của dẩy Alps bên cạnh bờ hồ Como.

Photobucket
Không những sản xuất các loại bia hơi ngon lành ngoài xứ Bohème chứa đầy những mùi vị thơm ngọt, Birrificio Italiano khoảng 30 phút đường bộ ở phiá bắc Milan, còn dọn những món ăn ngon như món Paccheri Pasta với cá lưởi kiếm (swordfish).

Chúng tôi mừng khi đến đây với một vài ly bia vàng loại pilsner (loại bia vàng nguyên gốc Tiệp Khắc ở làng Plzeň) mà người ta thấy khắp nơi, thường được đánh giá cao mà thợ nấu bia của quán Birrificio Italiano, anh Agostino Arioli đã cố gắng cải tiến với hoa hốt-bố (houblon - hoa bia) cho ra loại bia thơm ngon hơn, mà anh ta cất công qua Đức Quốc để chọn giống hoa hốt-bố.

Khi chứng tôi đang hớp vài ngụm bia, phê bình về vị đắng của bia thì một dàn nhạc công chơi nhạc jazz bắt đầu biểu diển trên bục nhỏ trong quán khi người ta dọn món khai vị: một đĩa với những khoanh bánh mì nướng trét pho-mát cà chua với chút ít thạch bia ươn ướt kèm theo ly bia Scire, một loại bia có mùi như rượu nho làm bằng trái đào ở địa phương. Món ăn chính được dọn ra liền sau đó: một đĩa thịt lợn xắt cục và một đĩa Scottata alla Piastra, thịt nạc lợn nướng xắt mỏng; cả 2 món được ướp trong loại bia kiều mạch Bibock trước khi nấu rất hợp với thức uống. Sau cùng món tráng miệng, bánh panna cotta thật ngọt với vị chua của Bibock và mùi vị chocolate bột lấm tấm trên mẩu bánh.

Milan là thủ đô thời trang của Ý nhưng cũng là thủ đô của những người yêu chuộng bia Ý mà một trong những gì người ta có thể kháo chuyện về quán bia đầu tiên trong thành phố - Lambrate.

Photobucket
Vòng quanh nước Ý, hình ảnh bia hơi đang nở rộ, mang đến cho mọi người loại thức uống đặc biệt vào trong phòng ăn, làm thêm ngon miệng trong những quán bia hơi. Quán bia Birrificio Lambrate ở Milan dọn loại bia hơi của họ với quầy thức ăn đầy ắp.

Người thợ bia Fabio Brocca vừa rót cho chúng tôi những ly bia Ghisa mùi khói của Lambrate vừa nói: “Khi chúng tôi bắt đầu nấu bia cách đây 12 năm, chất lượng bia của nước Ý rất kém. Nhưng người ta được tự ý hoàn toàn cải thiện theo kiểu cách của họ. Dần dần rượu bia Ý trở thành ngon hơn.”

Thật vậy, như anh ta nói, bia càng ngon hơn. Quay lưng đi 180°, với loại bia vàng óng Lager sủi đầy bọt của công nghệ bia lớn của Ý, là những ly bia Ghisha nồng thơm mùi lúa kiều mạch kèm theo với chút mùi ươm khói mà chúng tôi đang thưởng thức. Giống như tất cả các loại bia của Birrificio Lambrate, thật gây ấn tượng mạnh mẽ với sự chọn lọc và nhiều mùi vị khác nhau trong giờ cao điểm ở quán.

Photobucket
Khoảng khắc thoải mái ở quán Birrificio Lambrate, nơi được nhiều người biết đến với loại bia hơi thượng hạng ở Milan, luôn đầy ắp khách hàng.

Tràn ngập những thức ăn, khoảng trên 30 món ăn trong một quán bia mang đầy tính chất đặc thù như món sà-lách với lá thì là, đậu trắng, trái bạch hoa, nấm ngâm dấm, bí hấp, pizza và hàng loạt sà-lách ăn kèm với mì ý mà chúng tôi không nhớ hết tên gọi.

Không khí trong quán ồn ào náo nhiệt như ngày lể hội, không giống như những người uống bia ở Anh Quốc, thường đến thưởng thức bia với loại nhạc dân gian, ở đây máy nhạc phát ra loại nhạc punk rock, thay cho những chiếc áo khoác len cardigan và những chòm râu như chuột chủi, đám đông ở quán Lambrate với những hình ảnh xâm trên người và xỏ vòng cùng bông tai đeo lỉnh kỉnh. Không giống như những pubs ở Anh Quốc, mà giống như nơi tổ chức liên hoan sặc sở với những ánh mắt thân thiện pha lẫn những tiếng cười rộn rã giửa đám khách hàng.

Photobucket
Bà Flavia Nasini là chủ tiệm bán đủ loại bia - A Tutta Birra - một tiệm bán đủ các loại bia ý nổi tiếng cũng như các loại bia hiếm có ở Châu Âu.

Ngày hôm sau, chúng tôi cũng lại thấy những khách hàng trẻ quen quen ở A Tutta Birra, một cửa hàng với căn phòng nhỏ cẩn gổ lỉnh kỉnh với hàng trăm chai lọ, ly, đèn và cả hàng loạt bia trên thế giới.

Vittorio Panzeri, chủ cửa hàng và vợ, Flavia Nasini - anh ta nói: “Phần lớn khách hàng đều thích thưởng thức loại bia thượng hạng, chẳng hạn như bia đến từ Vương Quốc Bỉ. Có khoảng chừng 30 đến 40% khách lại thích thưởng thức bia làm thủ công của Ý.”

Photobucket
Những chai bia trình bầy theo kiểu cách mới của Ý trong tiệm A Tutta Birra.

Liếc nhìn qua những chai bia địa phương bầy biện, không giống như những chai bia nhập cảng, chúng tôi bị thu hút bởi hình dạng và mẩu mã theo kiểu con mắt người ý của những chai bia, từ những khuôn chử trên nhản hiệu đến hình dáng chai.

Cũng cùng ngày, chúng tôi lái xe hướng về phía tây Milan, băng qua hàng dẩy các vùng kỷ nghệ và những cánh đồng nông nghiệp mãi cho đến khi chúng tôi giáp mặt với chân núi của vùng Piedmont ngoằn nghèo. Chúng tôi dừng xe để ăn trưa, ngoạn cảnh suốt buổi chiều ở Bra và lạc vào trong nhưng khu phố đến quảng trường giửa trung tâm của thị trấn trước một nhà hàng Slow Food có tên là L’Osteria del Boccondivino. Lấy lại sức với bửa ăn gồm 2 món ăn trưa ngon lành, món gà với dầu thơm balsamico và mì xoắn fusilli với thịt hầm ragu, sau đó chúng tôi lên đường, băng qua những đoạn đường đầy hoa và cây hạt dẻ đầy hương thơm của vùng rượu nho nổi tiếng.

Photobucket
Tại quán Birrificio Grado Plato, ở Chieri gần Turin, mỗi loại bia hơi được dọn ra theo từng kiểu ly khác nhau.

Sau suốt một ngày du hành, máy hướng dẫn địa hình đưa chúng tôi đến thị trấn Chieri gần Turin, quán rượu bia kế tiếp, nơi mà chúng tôi sẽ viếng thăm, Birrificio Grado Plato. Sau khi qua thủ tục ghi tên đặt phòng tại một khách sạn với kiến trúc kiểu cách đáng ngạc nhiên vì giá rẽ ngay bên cạnh quán rượu, đã đến lúc đi viếng cửa hàng rượu bia với những thứ bia riêng của cửa hàng mà món ăn đặc biệt ở đây: ốc nhồi.

Trong khi thực đơn đi kèm với bia chỉ là các món đơn giãn như Pizza hoặc mì ý, món ốc nhồi escargot địa phương là món ngon mà trước hết chúng tôi dùng với món ravioli tươi và sốt cà chua đi kèm với món bia Sticher. Cũng giống như bia Sticher ở Düsseldorf - Đức Quốc, một loại bia mạnh nồng hơn loại bia gốc cũ Altbier, bia Sticher thì chua nhẹ và ngọt đi kèm rất hợp với món pasta và sốt đậm. Dưới các mùi vị của thức ăn, những miếng thịt ốc nhồi đậm đà khó tã ra được và thật là một món ngon.

Thật khó tả được món ăn thứ hai với ốc nhồi escargot, chiên xào như những miếng nuggets nhỏ và được rắc pho-mát trắng bào nhuyễn, củ cải radicchio và lá rau diếp non. Pho-mát ươn ướt mềm chảy do sức nóng thành món ăn rất hợp với bia với những con ốc thơm mùi tỏi, tiếc là không được nhiều. Chúng tôi nhắm mắt hớp vài ngụm lớn loại bia Spoon River, tên được đặt từ tuyển tập thơ của Edgar Lee Masters và được nấu với một loại hoa hốt-bố nhập từ Hoa Kỳ, thuộc giống Cascade, cũng thưởng thức được thoang thoảng hương vị êm dịu của hốt-bố hơn nhiều loại bia Cascade khác.

Và đến món tráng miệng, chúng tôi chia nhau ăn kem Vanilla gelato, đậm ngọt, thoảng mùi thơm và được tô điểm thêm mùi mugolio, một loại si-rô làm bằng nụ của cây thông. Thế là xem như khá đầy đủ cho bửa ăn nhưng còn có thức uống làm lu mờ bửa ăn mà chúng tôi không thể bỏ qua: Chocarrubica, một loại bia nâu sậm đậm đặc làm bằng đại mạch trộn chocolate và một lượng lớn lúa kiều mạch, cũng như những hạt cacao từ Venezuela và hạt carob từ đảo Sicile (hạt carob rang lên có mùi tựa như chocolate).

Chúng tôi vẩy mời thầy chế tạo bia, Sergio Ormea, tự giới thiệu và hỏi anh ta về việc làm rượu bia.

“Tôi muốn làm một loại bia nâu theo kiểu Ý,” anh ta trả lời bằng tiếng pháp, là ngôn ngữ mà chúng tôi có thể nói chuyện với nhau, anh giải thích nguyên do từ những phim tài liệu về Đệ Nhị Thế Chiến mà anh ta đã xem qua một đoạn phim cảnh lính Đồng Minh chià những thỏi chocolate cho đám trẻ con ở đảo Sicile. “Ở đảo Sicile trước kia, trẻ con chưa bao giờ được nếm chocolate. Chúng chỉ có ăn kẹo làm từ hạt carob. Và vì thế, tôi nghĩ rằng phải nếm mùi vị nầy nên tôi chế ra loại bia nâu gói thêm mùi vị chocolate vào để thử nghiệm.”

Photobucket
Nhắm rượu táo khai vị ở quán Casa Baladin, nơi người ta thưởng thức bửa ăn gồm 6 món kèm rượu bia với giá 60 euros mổi phần ăn.

Khi nói về bia thay cho rượu nho, không có gì có thể so sánh với đêm cuối cùng của chúng tôi tại Casa Baladin. Sau khi băng qua những hàng lớp hoa mộc lan đang nở rộ, những ruộng nho chồng chất trên những ngọn đồi và nhưng vườn đầy quả phỉ, chúng tôi đến Piozzo, một thị xã nhỏ, nơi người ta đang có 2 việc để làm: Lể hội trái Bí hàng năm tổ chức vào ngày chủ nhật đầu tháng mười và quán bia Baladin trên quảng trường chính của thị xã. Dọc theo quán là Casa Baladin, một khách sạn và là hàng ăn tựa như một cung thành ở xứ Bắc Phi, nơi người ta có thể dùng bửa ăn với rượu nho uống tùy thích mà người ta vào ăn với loại rượu táo khai vị đậm đà của Baladin.

Với một dàn máy nhạc phát ra vô khối nhạc rock’n’roll, nhà hàng với không khí thân mật với sức chứa được 14 người, mọi người hầu như mê mệt phó mặc số phận cho những loại bia  Baladin, khi có sự hiện diện của thầy nấu bia kiêm việc phục vụ rượu, anh Musso. Một người rất nổi tiếng trong giới ẩm thực - với một tấm hình lớn chụp chân dung anh ta trong hội chợ ẩm thực và sành ăn Eataly được trang điểm với những loại bia - anh Musso hay bắt chuyện dể dàng với thực khách về các món ăn và cách chọn thức uống của anh ta, đa số hầu như là các loại thức uống sản xuất có giới hạn và không dể gì tìm ra được ở khắp nơi.

Photobucket
Teo Musso, một thầy rượu bia nổi danh gần như những ca sĩ nổi tiếng chuyên về nghệ thuật ẩm thực ý, đang hầu rượu trong quán Casa Baladin gần thị trấn Piozzo. “Tôi muốn mọi người nhớ đến loại bia của tôi khi họ đặt chân vào nhà hàng ăn,” anh ta nói tiếp “Tôi không muốn họ nghĩ đến rượu bia của tôi tầm thường như các loại bia ở quán rượu.”


Anh Musso đến tự giới thiệu và mời chúng tôi thưởng thức một trong những thức uống của anh ta “chưa được đem ra khuyến mãi”, anh nói: “Đối với tôi, rượu bia trở thành thức uống tuyệt vời đi kèm với món ăn,” theo món thịt filet lợn rừng đốt rượu Cognac dọn ra chung với sốt chua ngọt nồng thơm mùi gừng. Một thứ bia của anh ta được biết đến là Xyauyù với lúa mạch, loại bia nầy đậm đặc óng ánh và thoảng ra mùi mật, trái lê và cỏ lá, khi vào cuống họng cho ấn tượng như uống trà đen điểm chút nước chanh và đấy là loại bia được chưng nấu kỷ lưởng làm dậy mùi cỏ lá, một hổn hợp phức tạp mà mọi người uống bia tối hôm đó phải công nhận.

Tối hôm đó chúng tôi nếm rất nhiều loại bia với hương vị khác nhau: hầu hết các loại bia nhẹ, khoảng chừng 12% chất cồn và như thế mọi thứ bia được dọn ra trong những ly nhỏ khoảng 25cl. Sau khi bửa ăn kết thúc, quán vẫn mở cửa quá nửa khuya, chúng tôi nhận ra rằng dù với những ly bia nhỏ uống qua với những hương vị thanh tao khác nhau, chúng tôi đã say mèm vì bia!

Phỏng theo ký sự du lịch của EVAN RAIL, một blogger và cũng là tác giả cuốn sách hướng dẫn nghệ thuật uống bia “Good Beer Guide: Prague and Czech Republic”.

Photobucket

Nguồn hình: Dave Yoder/NYT - Birra Nostra

Tôi đã theo chuyện bia du ký của Evan, đến vùng bắc nước Ý và đã có cơ hội ghé qua một vài quán rượu bia quanh thành phố Milan - tuy nhiên chưa được đi hết qua những quán mà anh ta kể, hy vọng lại có dịp trở lại kiểm chứng những quán bia trong vùng Piedmont.

Casa Baladin
Piazza V. Luglio 15, Piozzo
Thực đơn 6 món ăn khoảng 60 euros/người

Birrificio Lambrate
Via Adelchi 5, Milano


A Tutta Birra
Via Lazzaro Palazzi 15, Milano
Có rất nhiều bia chế tạo thủ công của Ý cũng như các loại bia hiếm có ở châu Âu

Enoteca Decanter
Via Pier Della Francesca (Di fronte al 19), Milano
Có một danh sách các loại bia và thức ăn kèm theo, lại bán thêm loại bia sản xuất tại nhà - Birrificio Baüscia

Birrificio Italiano (cách Milan 30 phút đi bằng xe)
Via Castello 51, Lugaro Marinone
Có nhiều bia loại Lager ngon nhất ngoài xứ Bohemia (Tiệp).

Birrificio Bi-Du (gần Birrificio Italiano)
Via Confine 26, Rodero
Được nhà sành bia, ông Lorenzo Dabove phê tốt về loại bia Koelsch, Bitter và Porter trong các loại bia ở đây.

Birrificio Grado Plato
Viale Fasano 36 bis, Chieri
Đặc biệt về các món ăn ốc nhồi escargot và những món không có ốc nhồi: Pizza và mì Ý.