Thứ Hai, 29 tháng 4, 2013

Từ Krong Pha (Việt Nam) đến Furka (Thụy Sĩ) - P.2


Đây là một chuổi tài liệu có liên quan đến tuyến đường xe hoả Tháp Chàm - Đà Lạt và Hoả Xa Việt Nam mà tôi không thể viết thành một chủ đề quá dài nên chỉ viết từng đoạn ngắn, chia thành từng phần, từ hiện tại đi về miền quá khứ… từ xứ với những ngọn núi Alpes phủ tuyết hùng vĩ của Thụy Sĩ đến cao nguyên Lang Biang lãng quên của Việt Nam.



Sơ lược qua tuyến đường Realp - Oberwald
Trước năm 1925, công ty BFD - Brigue-Furka-Disentis đã bắt đầu xây dựng tuyến đường Realp-Oberwald nhưng được nửa chừng phải bỏ dở vì khó khăn về tài chính.

Photobucket
Glacier du Rhône bên cạnh thị xã Gletsch (Thụy Sĩ)

Năm 1925, công ty mới thành lập Furka-Oberalp Raiway tiếp nhận công trình dở dang của BFD và ngày 4 tháng bẩy 1926, tuyến đường Brig - Gletsch - Realp - Andermatt - Disentis đã hoàn tất và được khai trương. Đấy là lần đầu tiên một tuyến xe hoả nối liền 2 thung lủng rộng lớn ở Thụy Sĩ: thung lủng Rhône và thung lủng Rhin.


Photobucket
Đoàn tầu Glacier-Express xa xưa của công ty FO

Tuyến đường dài 96,7 km, là đoạn đường hổn hợp giửa đường sắt mặt bằng và đường sắt răng cưa (các đoạn đường răng cưa Abt dài tổng cộng là 35,5 km). Cao độ của các nơi đi qua: Brig 672m, Lax 1048m, Müster 1362m, Oberwald 1369m, Gletsch 1762m, hầm Furka 2118m, Realp 1541m, Andermatt 1439m, đèo Oberalp 2048m, Sedrun 1444m, Disentis/Müster 1133m.

Photobucket
Thị xã Gletsch vào đầu thế kỷ trước đây

Năm 1942, tuyến đường được trang bị hệ thống điện, tuy nhiên vẫn còn vấn đề với đoạn đường Oberalp-Realp chỉ có thể xử dụng từ tháng sáu đến tháng mười trong mùa hè vì đường bị tuyết tràn ngập suốt mùa đông. Các đoạn đường khác như Brig-Oberwald và Realp-Disentis có thể khai thác quanh năm với nhiều công tác phòng vệ tránh việc các tảng băng lở từ trên cao trôi xuống.

Photobucket
Đoàn tầu của công ty FO

Trong thời gian đó, công ty FO thay dần các đầu máy kéo điện như loại đầu kéo SLM HG 4/4E (electric) và đã bán lại một số đầu máy kéo răng cưa HG ¾ và 4/4 cho công ty Đường Sắt Đông Dương CFI - Chemin de Fer de l'Indochine để công ty nầy tiếp tục khai thác tuyến đường Tháp Chàm - Đà Lạt ở Việt Nam mà một số đầu kéo SLM HG đã có từ trước do Đức Quốc mua lại để bồi thường chiến tranh (Đệ nhất thế chiến).

Vào năm 1971, công ty FO quyết định đào một hầm xuyên qua núi dưới đèo Furka dài 15,4km từ Oberwald đến Realp. Từ năm 1973 khởi công cho đến năm 1982 thì hoàn thành hầm xe lửa mặt bằng Furka.

Photobucket
Một đoàn tầu Glacier-Express mới của công ty MGB

Kể từ đó tuyến đường núi Furka không còn được xử dụng và bị bỏ hoang phế. Mãi đến năm 1990 mới được công ty DFB AG trở lại tái thiết đoạn đường hư hỏng vì thời gian và làm sống lại giai đoạn “Glacier Express” của hàng chục năm trước đây, đoạn Realp-Oberwald còn lại với 18km đường sắt trong đó có tất cả 13,5 km đường sắt răng cưa là đoạn đường gập gềnh hấp dẩn nhất của vùng nầy, sự thành công của DFB AG là phải đặt để những đầu tầu hơi nước cho phù hợp với cảnh vật chung quanh, đặc biệt về các đầu kéo dùng với hệ thống đường sắt răng cưa Abt độc đáo mà họ xử dụng không có nhiều trên thế giới, họ đã liếc con mắt nhìn về hướng đông: Việt Nam.

Photobucket
Trong một toa tầu Glacier-Express của MGB

Về công ty FO và công ty BVZ - Zermatt Bahn cũng thôi hoạt động riêng lẻ, sát nhập lại thành công ty MGB AG - Matterhorn Gotthard Bahn AG.

Tuyến đường sắt miền núi Furka
Có 2 tổ chức hoạt động mật thiết với nhau để xây dựng lại tuyến đường xe hoả miền núi Furka và bảo trì cũng như khai thác tuyền đường nầy.

Photobucket
Bích chương quảng cáo du lịch vào đầu thế kỷ trước

Hội Bảo Trợ Tuyến Đường Miền Núi Furka (VFB - Verein Furka-Bergstrecke) được thành lập với mục đích bảo trợ kế hoạch tái thiết tuyến đường. Tổ chức Bảo trợ nầy chuyên lo về việc tìm kiếm, tuyển dụng những người làm việc tình nguyện, thông tin cho công chúng, nối kết liên lạc với những cơ quan truyền thông, tổ chức những chiến dịch quảng cáo, triển lãm và một cách tổng quát là chuyên lo các việc giao tế với công chúng. Sẽ có một chủ đề chi tiết về Hội Bảo Trợ nầy trong một bài viết nói về sự đóng góp lớn lao của họ.

Photobucket
Glacier du Rhône hiện nay, gần thị xã Gletsch

Công Ty DFB AG - Dampfbahn Furka-Bergstrecke AG / Tuyến Hoả Xa Hơi Nước Miền Núi Furka là một công ty chuyên chở chuyên phụ trách việc khai thác tuyến đường sắt miền núi, bảo trì tuyến đường, các cơ sở và nhà ga, các thiết bị và máy móc cùng với những công việc về thương mãi và việc chọn lựa cùng quyết định về khuyến mãi cũng như những vấn đề liên quan đến tuyến đường sắt mà họ khai thác. Công Ty DFB AG đảm trách và tuân thủ những công việc bảo vệ an toàn theo luật lệ hiện hành và cũng như việc quản lý và điều hành nhân sự.

Cũng cần nhắc lại ở đây, công ty DFB chỉ là công ty khai thác tuyến đường sắt miền núi Oberwald-Realp. Không như ở Việt Nam cứ lầm tưởng là công ty sản xuất đầu kéo Furka - thật sự đầu kéo xe hoả hơi nước răng cưa do chính công ty SLM - Schweizerische Lokomotiv und Maschinenfabrik tại Winterthur chế tạo và sản xuất.

Photobucket
Nhà ga xe hoả công ty DFB AG tại Gletsch

Công Ty Dampfbahn Furka-Bergstrecke AG
DFB AG là công ty trách nhiệm pháp lý đối với chính phủ Thụy Sĩ, được thành lập vào năm 1985. Trụ sở hành chánh đặt tại Oberwald, công ty được phép khai thác tuyến đường bởi quyết định của Liên Bang Thụy Sĩ vào năm 1990 và trở thành chủ quản tuyến đường sắt miền núi Furka từ Realp đến Gletsch. Năm 2006, công ty gồm có tất cả 12.364 cổ đông ở trên toàn thế giới và cổ phần đạt đến 15 triệu quan thụy sĩ CHF (Confederal Helvetic Franc).

Photobucket
Hai đầu kéo HG ¾ trước ở Krong Pha - Việt Nam, mang số 1 và số 9 tại ga Realp

Công ty DFB AG khởi đầu việc khai thác tuyến đường với 2 đầu kéo HG ¾ số FO 4 và HG 2/3 “Weisshorn” dùng để chở vật liệu xây dựng để tân trang toàn bộ tuyến đường.

Photobucket
Tuyến đường khai thác bởi công ty DFB - Dampfbahn Furka-Bergstrecke AG

Vào năm 1990, với một chiến dịch “Back To Switzerland” làm vang dội khắp nơi, rất nhiều đầu máy xe hoả hơi nước chế tạo bởi công ty SLM Thụy Sĩ được mua lại từ Việt Nam và đem trở về cố hương. Trong số các đầu kéo hơi nước, người ta nhận diện được các đầu tầu HG ¾ số 1 và 9 của Công Ty FO (Furka-Oberwald) đã chạy trên tuyến đường nầy trước khi qua phục vụ ở Đông Dương. Trong thời gian đó, các đầu kéo mang về từ Việt Nam được tân trang toàn bộ theo tiêu chuẩn và nghệ thuật tái tạo của người thụy sĩ và hiện nay 2 đầu kéo HG ¾ số 1 “Furkahorn” và số 9 “Gletschhorn” giử vai trò chính trong việc đưa đón khách trên tuyến đường của công ty khai thác.

Photobucket
Nhân viên lái tầu

Ngoài ra công ty còn có một đội ngủ các đầu máy Diesel hoặc toa tầu tự kéo dùng để bảo dưởng tuyến đường cùng với các cổ máy quét tuyết vào muà đông cũng như các đầu máy thoát hiểm luôn có mặt trước các hầm mà các đoàn tầu hơi nước đi qua nhằm bảo vệ an toàn tối đa cho khách hàng.

Photobucket
Tầu đang được tiếp nước

DFB AG đảm nhận việc kinh tài và cũng là cổ đông hoàn toàn chịu trách nhiệm về bảo trì thiết bị và khai thác tuyến đường. Cũng như các công ty tư nhân khác ở Thụy Sĩ, đặt dưới sự kiểm soát của Bộ Giao Thông Liên bang (OFT), cơ quan giám sát và kiểm tra việc khai thác các tuyến đường sắt cũng như đòi hỏi về thiết kế và kỷ thuật và kiểm nghiệm tất cả các thiết bị như đầu kéo, toa tầu và ngay cả các đường ray.

Photobucket
Một đèn - lanterne - của xe HG ¾ số 9 “Gletschhorn”

Người chủ nhiệm công ty, làm việc suốt ngày với Cơ Quan Đường Sắt chấp hành các điều luật về đường sắt hiện hành. Người chủ nhiệm được sự cộng tác của trên 50 cộng tác viên cùng nhân viên phụ trách dịch vụ xe hoả, phụ trách đầu kéo, phụ trách xây dựng, phụ trách bảo trì cũng như các công tác viên điều hành các dịch vụ thương mãi và hành chánh.

Photobucket
Du khách vừa xem phong cảnh vừa nhìn con tầu hoạt động

Hầu hết tất cả các cộng tác viên của DFB AG đều làm việc không ăn lương ngoại trừ một số nhân viên làm việc có hưởng lương hoặc được thu nhận làm việc theo mùa. Những chuyến xe hoả chạy trên tuyến đường dựa theo tiêu chuẩn của Công Ty MGB - Matterhorn Gotthard Bahn. Công ty DFB AG đào tạo nhân viên tốt nghiệp theo đòi hỏi của ban giám khảo quốc gia. Do đó, tất cả những yêu cầu quan trọng về việc bảo đảm an toàn đã được đáp ứng.

Photobucket
Đoàn xe bảo trì đang dọn những đống tuyết phủ lấp đường sắt

Những tổ nhân viên được hướng dẩn bởi những người có kinh ngiệm, chuyên đảm trách về việc quản lý công ty, thư ký hành chánh, thương mãi và tài chính. Một số công việc được giao phó cho thành viên của Hội Bảo Trợ Tuyến Đường Miền Núi Furka - VFB. Người cố vấn quản trị hành chánh đảm trách việc theo dỏi các công việc chủ yếu của công ty DFB AG. Suốt 68 ngày khai thác tuyến đường trong mùa 2006, có tất cả 219 chuyến tầu đi lại và đã đưa tất cả 24.000 hành khách giửa Realp và Gletsch.

Photobucket
Xe đang dọn dẹp tuyết phủ trên đoạn đường sắt


Photobucket
Xe đi kiểm tra đoạn đường có tuyết


Photobucket
Nhân viên xúc tro ra khỏi lò và chuẩn bị chất than đá vào đầu tầu

Photobucket

Nhân viên quay đầu tầu trở lui 180°
Photobucket

Đoàn xe lưu thông khi mùa xuân đến
Photobucket

Nhân viên tiếp nước vào đầu kéo

Nguồn hình: DFB, Michel Azéma, VFB - Verein Furka-Bergstrecke