Thứ Hai, 29 tháng 4, 2013

Từ Krong Pha (Việt Nam) đến Furka (Thụy Sĩ) - P.11


Bài báo về chiến dịch Back To Switzerland đăng trên Bangkok Post vào năm 1990
(có thể tham khảo tại:  http://www.okthepk.ca/publicArchive/201110dampfbahnFurkaBergstrecke/news01.htm)

Những cổ tầu hơi nước lịch sử rời khỏi Việt Nam
Association Ligne Sommitale de la Furka - ALSF được thành lập vào năm 1983 với mục đích bảo vệ tuyến đường sắt Oberwald-Realp ở Thụy Sĩ, sau khi tuyến đường nầy bị Công Ty FO - Furka Oberwald ngưng khai thác vì tuyến đường hầm mặt bằng Glacier Express được đưa vào xử dụng kể từ năm 1982.


Photobucket
4 đầu kéo đuợc tập trung trước Ga Đà Lạt:
2 đầu kéo HG ¾ VHX 31-201 và 31-204, 2 đầu kéo HG 4/4 VHX 40-304 và 40-308

Năm 1985, với sự bảo trợ của ALSF, một Công Ty được thành lập nhằm đưa lại việc tái sử dụng và khai thác tuyến đường sắt răng cưa miền núi Furka, Công Ty lấy tên là DFB - Dampfbahn Furka Bergstrecke.

Photobucket
Đầu kéo hơi nước VHX 31-203 tại Đà Lạt khi nhân viên DFB đi khảo sát

Năm 1987, Công Ty DFB được giao quyền khai thác lại tuyến đường Furka và được giử quyền sở hửu từ chặng đường từ Realp đến Gletsch ngoại trừ chặng đường Gletsch-Oberwald vẫn còn thuộc quyền sở hửu của Công Ty FO - Furka Oberwald.

Khởi đầu, Công Ty DFB không có được đến 1 đầu kéo để sử dụng ngoại trừ những cổ máy và toa chở vật liệu do các hội viên của hội ALSF tình nguyện đến tân trang và các loại xe tự hành để tu sửa tuyến đường Realp-Gletsch, về tuyến đường sắt răng cưa ở đây cũng như các cầu cống đều cần phải bảo quản thường xuyên vì các trận mưa tuyết, các vụ băng sập lở từng tảng khổng lồ trôi xuống núi thường gây hư hại hằng năm.

Photobucket
Đầu kéo VHX 31-204 khi nhân viên DFB đến bốc dở

Những toa chở hàng và hành khách được các hội viên tình nguyện của ALSF và Công Ty DFB thâu lượm và tân trang lại trong những cơ xưởng nằm rải rác trên tuyến đường. Vì với chiều hướng duy trì tuyến đường và giử gìn dịch vụ của Glacier Express xưa cũ, họ cần có những đầu kéo hơi nước chạy đường sắt răng cưa. Họ truy lục trong các văn khố của Công Ty FO và tìm thấy trong một số tài liệu có nói về việc Công Ty FO đã bán lại cho Công Ty CFI - Đường Sắt Đông Dương 4 đầu kéo hơi nước HG ¾ được chế tạo bởi SLM Winterthur khi Công Ty FO chuyển sang xử dụng các đầu kéo chạy điện, được biết tuyến đường sắt răng cưa Tháp Chàm - Đà Lạt bị tháo gở và các đầu kéo hơi nước bị bỏ hoang, họ hướng cái nhìn về Việt Nam để truy tầm những đầu kéo HG nầy.

Photobucket
Đầu kéo HG ¾ VHX 31-204 nhìn phía sau vào năm 1990 tại Đà Lạt

Ngày 19 tháng mười 1989, Công Ty DFB nhận và đem vào sử dụng trên tuyến đường Realp-Furka chiếc đầu kéo hơi nước đầu tiên HG 2/3 mang số 6 “Weisshorn” bỏ hoang phế trong sân của một trường học tại Coire (Chur), cổ tầu được các tình nguyện viên của Hội ALSF tân trang lại toàn bộ và đem vào sử dụng.

Photobucket
Đầu kéo HG 4/4 VHX 40-304 tại Ga Đà Lạt vào năm 1990

Thám hiểm đường sắt răng cưa Tháp Chàm - Đà Lạt
Năm 1987, Công Ty DFB gởi 2 người đến Việt Nam với tư cách du lịch, họ nhanh chóng lên Đà Lạt để truy lùng tông tích những đầu kéo hơi nước HG ¾ mà trước đó đã sử dụng trên tuyến dường Realp-Oberwald - Như một phép lạ, họ tìm được 3 đầu kéo HG ¾ cũ và một phần còn lại của chiếc HG ¾ thứ tư bị trúng mìn Việt Cộng.

Photobucket
Đầu kéo HG 4/4 VHX 40-308 tại Ga Đà Lạt vào năm 1990

Không những thế, họ còn tìm ra được những đầu kéo HG 4/4 mà Công Ty chế tạo đầu kéo SLM Winterthur đã được sản xuất một cách đặc biệt với khả năng leo độ dốc trên 120‰ cho Công Ty CFI và một đầu kéo HG 4/4 khác sản xuất nhượng quyền bởi Công Ty Maschinenfabrik Esslingen.

Photobucket
Một đầu kéo HG 4/4 khác được gom lại tại Đơn Dương

Năm 1988, họ trở lại Việt Nam, liên lạc với chính quyền và đề nghị mua lại các đầu kéo, một số toa tầu đem về tân trang với mục đích duy trì di sản của đường sắt thụy sĩ.

Chiến dịch Back To Switzerland
Năm 1990, Công Ty DFB cử 12 nhân viên qua Việt Nam thực hiện chiến dịch “Back To Switzerland”, họ huy động một số phương tiện máy móc, xe tải với một số nhân viên Việt Nam Hoả Xa cũ, một số công nhân việt được tuyển dụng tại chổ.

Photobucket
Đầu kéo HG 4/4 VHX 40-304 được chở về Ga Tháp Chàm

Trên ga Đà lạt có 5 đầu kéo HG ¾ và 4/4, trong đó có 2 đầu kéo HG 4/4 mang số hiệu VHX 40-304 và VHX 40-308 còn ở trong tình trạng tốt, 2 đầu kéo HG ¾ còn trong tình trạng khá tốt mà nhân viên DFB nhận diện được là VHX 31-201 (trước kia là FO-1) và VHX 31-204 (FO-9) còn đầu kéo HG ¾ mang số VHX 31-203 (FO-8) bị hư hỏng nặng và đầu kéo HG ¾ mang số VHX 31-202 (FO-2) thì chỉ còn bộ sườn và bộ cơ khí răng cưa do bị trúng mìn của Việt Cộng trong lúc chiến tranh Việt Nam.

Photobucket
Trên chặng đường Đà Lạt - Tháp Chàm trong chiến dịch “Back To Switzerland”

Ngoài ra nhân viên DFB còn thu hồi ở Ga Cầu Đất một đầu kéo HG 4/4 không rỏ số hiệu, tại Ga Đơn Dương một đầu kéo HG 4/4 VHX 40-306 cùng với một sườn xe và bộ răng cưa HG 4/4 VHX 40-302 tại Sông Pha bị trúng mìn của Việt Cộng.

Photobucket
Đến Ga Tháp Chàm, kết thúc chặng đầu của chiến dịch “Back To Switzerland”

Tất cả đều được các xe cần câu gom góp lại và vận chuyển bằng các xe tải sàn thấp, các đầu kéo được tập trung tại Ga Tháp Chàm, chuyển lên xe hoả về, được bốc dở bằng xe tải tại trạm Sóng Thần đến Cảng Sài Gòn trước khi chuyển lên tầu thủy chở về Thụy Sĩ qua Cảng Hamburg ở Đức Quốc.

Photobucket
VHX 40-304 được chuyển lên chuyến tầu Tháp Chàm - Sài Gòn

Do thiếu hụt khoang chứa hàng, một đầu kéo HG 4/4 VHX 40-306 được để lại và đem về Thụy Sĩ vào năm 1997.

Photobucket
Một cần câu Orton & Steinbrenner of Chicago
đến trạm Sóng Thần để bóc dở các đầu kéo hơi nước

Vì số lượng chính xác của các đầu kéo hơi nước đem về Thụy Sĩ không được Công Ty DFB cho biết, theo báo Bangkok Post thì được biết Công Ty DFB sẽ tân trang 4 đầu kéo đem vào xử dụng, còn 3 đầu kéo khác được giử lấy để thu hồi cơ phận rời. Dựa theo những tài liệu của các nhân viên tham dự thì có tất cả 7 đầu kéo HG và 2 bộ khung sườn xe được đem về Thụy Sĩ.

Photobucket
Khung sườn của xe VHX 31-202 được chuyển ra Cảng Sài Gòn

Photobucket
Một xe tải khác đang chờ tại Cảng Sài Gòn,
chấm dứt chiến dịch “Back To Switzerland” tại Việt Nam

"Vì không có tầm nhìn xa...", người ta đã bán đi một phần hiện vật rỉ sét trên tuyến đường Tháp Chàm - Đà lạt, "họ" nghỉ rằng đó chỉ là những phế liệu không còn giá trị gì nữa, thật ra "họ" đã đánh mất những gì có giá trị trong lịch sử của Việt Nam, mời các bạn theo dỏi những phần kế tiếp để hiểu rõ hơn. Riêng về phần Công Ty DFB, họ đã tìm ra một kho tàng ngoài dự kiến, không những tìm lại được một vài cổ tầu HG ¾ như họ đã hy vọng, mà còn thêm được những cổ tầu HG 4/4 không tìm đâu ra được trên thế giới.

Nguồn hình: DFB, Association Ligne Sommitale de la Furka, Manfred Willi